یادداشتی در رد پوزیتیویسم
بهرحال ، یه مقایسه ساده بین آخرین مطلب وبلاگ و مطلبی که مثلا 7 سال پیش نوشتم کاملا تفاوتها رو نشون میده ، تفاوت در نگارش ، تفاوت در زاویه دید به موضوعات ، تفاوت در مستند بودن مطالب ، تفاوت در انسجام یادداشت و خیلی چیزای دیگه که شاید به دید شما بیاد و من ندیده باشم. اما به نظرم یه چیزی توی این مقایسه خیلی واضحه ؛ اینکه هرچی به زمان حال نزدیک میشیم ، پختگی و بار علمی و نگارشی مطالب بالاتر میره
نوشته از فکر میاد و ارتقای نوشته نشون از ارتقای فکر داره ، این موضوع رو تقریبا میشه به کل آدمای سالم(از نظر ذهنی و روانی) دنیا تعمیم داد . فردی که 10 سالشه ، 10 سال بعدش دیدش به خیلی از موضوعات عوض میشه . ممکنه توی 10 سالگی یه موضوعی رو درست بدونه ولی همون موضوع توی 20 سالگی از نظرش نادرست باشه .
انسان جزئی از طبیعت اطرافشه و نمیشه حسابشو از اطرافش جدا کرد ، نگاهی که ما به طبیعت و فضای اطرافمون داریم مدام در حال تغییره ، 500 سال پیش حرف زدن از چرخیدن زمین به دور خورشید نه تنها غیرقابل باور برای اکثریت قریب به اتفاق مردم بود ، بلکه کفر بزرگی تلقی می شد و کسی که این حرف رو میزد مجازاتش مرگ بود ، کما اینکه این اتفاق افتاد.
چند صد سال پیش حرف زدن از میکروب یا باکتری و فعالیت این موجودات بسیار ریز که با چشم غیر مسلح قابل دیدن نیستن بیشتر شبیه جوک بود و چه بسا گوینده به کم عقلی و جنون متهم می شد.
اما با اطلاعاتی که الان ما داریم ، کیه که ندونه ، زمین گرده و به دور خورشید میچرخه و خودش جزئی از میلیاردها ستاره در کهکشان هستش؟ ، کیه که انکار وجود باکتری و میکروب و ویروس رو بکنه ؟ کیه که نقش ژنتیک رو در انتقال صفات حتی تا چند نسل بعد نادیده بگیره؟
خب ، تمام این اتفاقات در گذشته هم می افتادن ، در گذشته هم میکروب وجود داشت و ژنتیک در انتقال صفات موثر بود ، در گذشته هم زمین گرد بود و به دور خودش و خورشید میچرخید ، تفاوت اینجاست که این حقایق توسط بشر کشف نشده بود ، و چون علم بشر به اون اندازه نرسیده بود که بتونه مستدل و علمی وجود این پدیده ها رو توجیه کنه و از طرفی عقول عامه مردم توانایی درک این علم رو نداشت ، حتی اگر کسی با شواهد علمی حرف از این مطلب می زد متهم به جنون ، کفر ، هزل گویی و ... می شد.
پس نتیجه اول : عقل بشر ناقص است و توانایی توجیه تمامی پدیده های اطراف خود را ندارد.
حالا این سوال مطرح میشه ، چطور ما این عقل ناقص رو معیاری برای درستی یا نادرستی پدیده ها و ادعاهای اطرافمون بدونیم ؟ آیا این عقل که گذشت زمان ثابت میکنه که همیشه و در همه موارد جوابی برای پدیدهای اطرافش نداره قابل اعتماد برای پاسخ مطلق به سوالهای موجود هست؟
آیا میشه موضوعی رو صرف اینکه عقل ما برای توجیه منطقی نداره رد کرد؟
پوزیتیویسم یا همون اثبات گرایی میگه که فقط داده هایی که از طریق حس دریافت میشن و با منطق و ریاضیات قابل اثبات و درک هستن معتبرن و بقیه پدیده ها اعتباری ندارن.
با این شیوه استدلال ما باید بپیذیریم که 500 سال قبل زمین دور خورشید نمی چرخیده و یا اینکه 200 سال قبل عامل بیماری چیزی غیر از ویروس و باکتری و میکروب بوده . طبیعتا با توجه به توضیحاتی که ارائه شد ، اتکای صرف به عقل و تجربه های حسی نمیتونه ما رو به جواب تمام سوالهامون برسونه ، پس نیرو و پدیده ای فراتر از عقل ما وجود داره که برای مسائلی که عقل فعلا براشون جوابی نداره باید به اون رجوع کنیم.
سعی می کنم تحلیل ها و اطلاعات روز در خصوص برنامه ریزی شهری و مسائل شهری را اینجا به اشتراک بگذارم.